KORYTO W (ROZ)BUDOWIE
Średnia zmian ekip rządowych w okresie RzeczYspospolitej Polskiej oscyluje w granicach jednej na rok, co zbliża nas niebezpiecznie do modelu włoskiego. Niestety, na tym kończą się wszelkie analogie z cywilizacją europejską bowiem gatunkowa jakość tych roszad przypomina jako żywo słabo nagłaśniane, a jakże trafne wypowiedzi Janusza Korwina~Mikkego, który kolejne wybory i formowania gabinetów zwykł kwitować słowami: ”Świnie wprawdzie się zmieniły lecz koryto pozostało to samo”.
Co gorsze, ostatnimi czasy nawet najbarwniejszy spośród liderów UPR traci pozycję klasyka bowiem – zachowując hodowlane analogie – również koryto poszło w ślady świń próbując zmienić się na znacznie… większe, w dodatku trzypiętrowe. Niezorientowanych informuję, iż chodzi o nowy podział administracyjny kraju (województwo, powiat, gmina) którego gorącym orędownikiem jeszcze rok temu był Sojusz Lewicy Demokratycznej, zmuszony po przegranych wyborach do przekazania „reformatorskiej” pałeczki Unii Wolności.
Ta wprawdzie wyborów też nie wygrała lecz potrafiła przekuć ewidentną klęskę (ledwie jedna dziesiąta uzyskanych głosów) w sukces i stanąć na czele ekipy kontynuującej dzieło administracyjnego zdominowania większości przez mniejszość. Ci, którzy w zapowiadanych zmianach widzą same pozytywy dają świadectwo albo osobistego zainteresowania ich wprowadzeniem (kandydatów na darmozjadów nigdy nie brakuje) albo dowodzą wyjątkowej podatności na indoktrynację przez nowych „inżynierów dusz ”.
Jeśli bowiem deklaruje się chęć ograniczenia kompetencji państwa oraz zwiększenia autonomii organów samorządowych to na pewno zdecydowanie łatwiej realizować takie plany przy obecnej, dwustopniowej strukturze administracyjnej. Wystarczy ograniczyć do minimum liczbę ministerstw i organów centralnych, przetrzebić biurka w urzędach wojewódzkich i rejonowych, a przede wszystkim – przekazać samorządom lokalnym należne uprawnienia oraz pieniądze.
Tymczasem co robią „reformatorzy” spod znaku UW i AWS? Szermując argumentami o potrzebie „upodmiotowienia społeczeństwa” fundują mu wyższą o jeden stopień piramidę administracyjną oraz każą pokryć koszty utrzymania od 27 do 40 tysięcy urzędników powiatowych. Nie trzeba być rolnikiem aby wiedzieć, że większe koryto i większa liczba świń do nakarmienia to dodatkowy wysiłek dla tego, kto musi takowemu „rozwojowi” podołać. Może właśnie dlatego głównymi przeciwnikami reformy administracyjnej są działacze i członkowie Polskiego Stronnictwa Ludowego aż nadto dobrze znający hodowlane realia.
Koalicja UW-AWS (gwoli ścisłości dodajmy, iż w tym drugim i coraz bardziej drugorzędnym ugrupowania koalicyjnym nie wszyscy bezkrytycznie przytakują Balcerowiczowi) widzi jednak inaczej pałając tak wielkim entuzjazmem do nowego podziału Polski, że mimo uszu puszcza rozsądne propozycje sugerujące przynajmniej zorganizowanie referendum na temat zapowiadanej reformy. Może nad demokratycznymi wymogami górę bierze tutaj przedwyborcze hasło „Po pierwsze – rodzina… ”, interpretowane jako sygnał do obsadzania nowych stołków swoimi ludźmi?
Jest też manipulacja werbalna, odwołująca się do niby-wiarygodnych skojarzeń. Kiedyś mieliśmy socjalistyczną demokrację i socjalistyczną sprawiedliwość. Teraz mamy mieć samorządowy powiat i samorządowe województwo. Jednak nawet w samorządowym powiecie i w samorządowym województwie muszą pracować urzędnicy, niekoniecznie samorządowi i niekoniecznie zainteresowani zależnością od członków rad gminnych, powiatowych czy wojewódzkich. Na pewno będą chcieli udowodnić, iż nie są darmozjadami, a nic tak nie sprzyja wykazaniu urzędniczej niezbędności jak nawał pracy związany z egzekwowaniem odgórnych ustaw, uchwał, zarządzeń i przepisów. Gmina będzie musiała realizować decyzje powiatu, powiat zwróci swój pokorny wzrok w stronę województwa, natomiast w województwie zasiądą ludzie lojalni wobec centrali. Urzędnicza ośmiornica szybko odnajdzie sens swojego istnienia, a dysponując liczbą kilkuset powiatów łatwiej będzie dotrzeć i skarcić gminnych działaczy samorządowych, którzy zbyt szybko i zbyt naiwnie uwierzyli w prawo do samostanowienia.
Naturalnym, wręcz zoologicznym prawem każdej świni jest dostęp do coraz większego koryta. Naturalnym prawem gospodarza jest jednak pilnowanie, aby świnia znała swoje miejsce i nie pozwalała sobie na zbyt wiele. Choćby w takim kontekście pytanie o prawdziwy cel planowanej reformy administracyjnej jest jednocześnie pytaniem o pozycję i prawdziwe intencje gospodarza. Czuje się nim naprawdę, czy robi za bezwolne narzędzie w łapach tych, których interesuje wyłącznie koryto? Zaprawdę, iście świński dylemat.
Henryk Jezierski
(04.02.1998)



