JAJA PROSTO OD CHŁOPA
Tytuł felietonu zapożyczyłem od przekupki, która w ten sposób zachwalała swój towar sprzedawany kilkanaście lat temu na gdańskim targowisku przy ul. Elbląskiej. W połowie stycznia 1999 roku sytuacja zmieniła się o tyle, że chłopi oferowali towar bardziej zróżnicowany i bez pośrednictwa przekupek; objazdy dla zmotoryzowanych, a kije oraz „koktajle Mołotowa” dla policji próbującej siłą zlikwidować blokady najbardziej uczęszczanych dróg w kraju.
Powyższa forma rolniczego protestu urosła do rangi demonstracji politycznej, co zmusza każdego, kto chce ten temat podjąć do jednoznacznego ”opowiedzenia się” po której pozostaje stronie. Oświadczam zatem: z A. Lepperem jest mi po drodze mniej więcej tak samo jak z L. Millerem, B. Geremkiem czy J. Kuroniem (reprezentującymi różne odmiany tego samej, bolszewickiej narośli) lecz wiem, że żaden – choćby najsprytniejszy – manipulator i demagog nie poderwie tysięcy ludzi do stania na mrozie i potyczek z policją jeśli nie trafi w ich nastroje oraz determinację.
A chłopi powodów do determinacji mają aż nadto i to zasadniczych, bo ekonomicznych. To nie opozycja lecz sami przedstawiciele koalicji AWS-UW (vide: wypowiedź Jerzego Kropiwnickiego, szefa Rządowego Centrum Studiów Strategicznych) przyznają, że ubiegłoroczna, jednocyfrowa inflacja osiągnięta została kosztem rolnictwa – od ograniczenia finansowego wsparcia dla tego sektora gospodarki do prowadzenia polityki celnej preferującej import tańszej, gdyż mocno dotowanej, żywności z krajów Europy zachodniej.
Nawet małpa nie podgryza gałęzi na której siedzi. Jak zatem ocenić postępowanie rządu, który próbuje – powiedzmy, że nieświadomie – zniszczyć jedną z najbardziej strategicznych dziedzin gospodarki? A dzieje się to wszystko w tym samym kraju, w którym płazem uchodzą wycenione na kilkadziesiąt bilionów starych złotych zadłużenia stoczni i kopalń wobec Skarbu Państwa, o budżetach komunalnych, ZUS oraz tysiącach kontrahentów nie wspominając.
Jeśli więc coś mnie w chłopskich wystąpieniach u progu nowego, 1999 roku, dziwiło to tylko ich stosunkowo łagodna forma. Dla doświadczonych kierowców objazd blokady stanowi mniej więcej taką samą uciążliwość jak konieczność nadrabiania drogi z powodu kolejnego remontu wiaduktu spartaczonego już w fazie budowy, względnie jazda po śliskiej nawierzchni szlaku „pierwszej kolejności zimowego utrzymania „, spowodowana kolejnym zaskoczeniem służb drogowych przez obficie padający śnieg.
Poza tym – objazdy (o czym mogłem przekonać się osobiście i wielokrotnie) mają niezaprzeczalny walor edukacyjny. Pozwalają mianowicie zobaczyć jak wygląda Polska kategorii B, popadająca w ruinę bynajmniej nie z powodu obiektywnych praw towarzyszących transformacji gospodarczej.
Ewidentny, a przy tym pozostający w związku z branżą motoryzacyjną, przykład możliwości wsparcia rodzimego rolnictwa stanowi kwestia wykorzystania spirytusu (wytwarzanego m.in. z ziemniaków, w hodowli których jesteśmy światową potęgą) do produkcji benzyny. Technicznie jest to wykonalne przez każdą z polskich rafinerii. Wymaga jedynie znacznych nakładów finansowych, które można uzyskać bez sięgania po kredyty. Wystarczyłoby tylko poświęcić na ten cel część z podatku akcyzowego zawartego w cenie paliwa i odprowadzanego przez rafinerie do budżetu państwa. A przypomnijmy, że aktualnie akcyza .stanowi aż 47 proc. ceny benzyny bezołowiowej (o 11 proc. więcej niż w grudniu 1997) oraz 42 proc. ceny oleju napędowego (o 18 proc. więcej niż rok temu). Możliwości zatem istnieją i zależą od tylko od resortu finansów. Niestety – tylko i aż.
Po co bowiem prowadzić przemyślaną politykę ekonomiczną, pozwalającą na ożywienie podupadłych sektorów rolnictwa (od gospodarstw indywidualnych, poprzez gorzelnie aż do lokalnego transportu) skoro można – wzorem tępego haraczownika – narzucać coraz wyższe stawki (vide: akcyza) i pobierać je z jednego źródła? Po co zyskiwać sobie szacunek i uznanie własnego społeczeństwa, skoro można odbierać nagrody przyznawane przez fundacje i agendy obcych państw, niekoniecznie zainteresowanych dobrą kondycją polskiej gospodarki? Po co być Władysławem Grabskim – autorem udanej reformy walutowe/ w kryzysowych latach międzywojennych, skoro można być Leszkiem Balcerowiczem – posłusznym egzekutorem zaleceń ekonomicznej międzynarodówki, zwanej MFW?
Henryk Jezierski
(15.01.1999)



