ZWIĄZKOWY PRZEMYSŁ SAMOCHODOWY
Na międzynarodowe salony samochodowe (z niedawno zakończonym, genewskim włącznie) jeżdżę w podwójnej roli, choć bez potrzeby dokonywania bolesnego rozdwojenia jaźni – jako dziennikarz pisma motoryzacyjnego, zobowiązany do możliwie rzetelnego przedstawienia najważniejszych nowości oraz jako pasjonat, oceniający wystawowe eksponaty z pozycji potencjalnego klienta i wieloletniego użytkownika „czterech kółek”. Z obowiązków przynależnych pierwszej roli staram się wywiązać w odrębnej relacji, toteż tutaj pozwolę sobie dać upust refleksjom całkowicie osobistym i na własną odpowiedzialność.
Zacznijmy od rosnącego we mnie coraz bardziej przekonania, że postępująca globalizacja przemysłu samochodowego wcale nie oznacza wzmocnienia połączonych producentów, zwłaszcza w kwestii tak kluczowej jak nowatorstwo rozwiązań technologicznych i jakość produkcji w jej masowym wymiarze. To, co pokazały w Genewie firmy niemieckie (konkretnie: Audi, Mercedes i BMW) wyraźnie przebija swoim poziomem ofertę konkurencji. Koreańczycy mogą jeszcze przez dziesięciolecia przyjeżdżać na salony i – poprzebierani za dziennikarzy – filmować każdy detal samochodu wyprodukowanego w Ingolstadt, Stuttgarcie lub Monachium lecz i tak nie odtworzą tej myśli konstruktorskiej i tej technologii, jaka kojarzy się z ww. markami. Ba, nawet europejskie pochodzenie produktu też niczego tu nie załatwi. Kto nie wierzy, niech zajrzy pod maskę, trzaśnie drzwiami lub postuka w deskę rozdzielczą np. Fiata czy Opla. I nie wszystko da się tutaj wytłumaczyć niższą ceną, bo często na tańszych samochodach można zarobić więcej niż na droższych, zbudowanych z lepszych materiałów i bardziej niezawodnych części.
Tymczasem taki właśnie wariant motoryzacji dla ubogich kroi nam się w Polsce. Jeszcze pięć lat temu jeździłem do Genewy lub Frankfurtu nad Menem, aby popatrzeć, jak piękne, bezpieczne, komfortowe i trwałe samochody będą poruszać się po naszych drogach w niedalekiej przyszłości. Teraz na produkcję samochodowej ekstraklasy patrzę jak na coś, co będzie dla nas równie niedostępne jak w poprzedniej epoce, gdy byliśmy skazani na „dzieła” z FSO i FSM. Ich rolę przejęły bowiem Daewoo, Fiat oraz Opel. Wszystkie trzy już niebawem (gdy tylko Koreańczycy własnymi rękoma dokonają masowych zwolnień u siebie) znajdą się pod wspólną, wielce prawdopodobną czapą General Motors. W sumie, według ubiegłorocznych statystyk, da to 58 proc. udziału w polskim rynku samochodowym. Klasyczny monopol z minimalnymi szansami na zdecydowaną reakcję, specjalnie do tego celu powołanych, urzędów.
A może być jeszcze „lepiej”. W odwodzie są bowiem związkowi proletariusze i ich rządowo-sejmowi reprezentanci. Gdy oferta konkurencji okaże się zbyt atrakcyjna i potencjalni klienci spojrzą łaskawszym okiem na importowane propozycje Peugeota, Renault, Volkswagena, Skody, Citroena, Toyoty, Hondy lub innych firm, wówczas można sięgnąć po straszaka w postaci konieczności zmniejszenia produkcji i dokonania kadrowych redukcji. To działa, o czym wymownie świadczą ostatnie, restrykcyjne decyzje rządu wobec importu samochodów używanych, podjęte w odpowiedzi na solidarny apel związkowców z Warszawy i Śląska.
Tym sposobem doczekamy się samochodowego przemysłu związkowego, z jedynie słusznymi autami. Także wówczas, gdyby były to auta całkowicie zepchnięte na aut współczesnej technologii i myśli technicznej. Na wszelki wypadek już teraz skrupulatnie zbieram kolorowe zdjęcia samochodów innych niż Daewoo, Fiat czy Opel. Będzie przynajmniej na co popatrzeć, gdy związkowcy wprowadzą zakaz obecności polskich dziennikarzy na zagranicznych salonach…
Henryk Jezierski
20.03.2001


