PRASA W GDAŃSKU CZYLI CZARNO WIDZĘ
Odebrałem w ostatnich tygodniach sporo gratulacji, choć nie wydanie jubileuszowego, 25 numeru „MOTO” było ich przyczyną lecz personalne trzęsienie ziemi… w “Dzienniku Bałtyckim”. Życzliwi mi ludzie pośpieszyli wyrazić uznanie dla mojej zdolności przewidywania co do losów tzw. wolnej prasy i dopracowanie się obecnego statusu (redaktor naczelny oraz wydawca w jednej osobie) sprawiającego, że żaden Niemiec jednym pociągnięciem pióra nie wywali mnie z roboty, jak to zrobił Franz Xavier Hirtreiter, szef Neue Passauer Presse z Andrzejem Liberadzkim, dotychczasowym redaktorem naczelnym ”DB”.
Oczywiście, każde gratulacje odbierać jest miło lecz akurat te uważam za wyjątkowo nieuzasadnione. Choćby dlatego, że moja aktualna pozycja na polskim i wybrzeżowym rynku dziennikarskim (nie oszukujmy się – daleko skromniejsza niż jeszcze pięć, sześć lat temu) to wynik nie tyle życiowej taktyki, co wyjątkowo podłego, przynajmniej z punktu widzenia potencjalnych szefów, charakteru. Jest on zbliżony do usposobienia bezpańskiego psa, który woli nie dojeść, nie dospać i lizać rany po licznych szarpaninach z innymi czworonogami niż pozwolić zakuć się w łańcuch – choćby złoty – i szczekać jak mu każą.
Do zawodu dziennikarskiego trafiłem jako elektronik z blisko dziesięcioletnim stażem zawodowym i pozycją wystarczającą do zapewnienia sobie oraz rodzinie solidnych podstaw egzystencji. Nie musiałem zatem – i to różni mnie od większości żurnalistów – zabiegać o etat za wszelką cenę. Ba, chociaż pojęcie pełnej niezależności to w dziennikarstwie rzecz abstrakcyjna, postawiłem sobie za cel pracę nie tam, gdzie było to możliwe lecz tam gdzie sam chciałem. Stąd dziennikarskie związki z takimi tytułami jak „Czas”, “Polityka „, “Wybrzeże”, „Przegląd Tygodniowy ” czy “Dziennik Bałtycki „. Co istotne – były to związki w okresach dla tych pism szczególnie udanych pod względem wysokości nakładów, społecznego prestiżu bądź możliwości wpływania na ówczesnych decydentów. Dla dziennikarza parającego się głównie reportażem interwencyjnym były to walory nie do pogardzenia.
Potem przyszedł tzw. wolny rynek i wolny wybór opcji politycznych przez redakcje. „Dziennik Bałtycki ” trafił najpierw w ręce Francuzów potem Niemców, a “Polityka” stała się jednoznacznie lewicowa nie dlatego, że do tego zmuszał ustrój lecz z powodu ideologicznych preferencji jej kierownictwa. Pracować z własnej i nieprzymuszonej woli dla obcych albo grać na wspólną, czerwoną nutę w jednym szeregu z „Gazetą Wyborczą”, „Trybuna” czy tygodnikiem “Wprost „? Lepszym rozwiązaniem wydawało się rozpoczęcie wszystkiego od zera, byle na własny rachunek.
Nie żałuję, choć sentyment do dawnych miejsc pracy pozostał i był czas gdy mogłem uważać się za najbardziej wnikliwego czytelnika prasy wybrzeżowej. Parę lat takowej lektury wystarczyło w zupełności, aby pozbyć się jakichkolwiek złudzeń co do kierunku wybranego przez gdańskie tytuły.
Oto moje najkrótsze recenzje: “Głos Wybrzeża” ¬ nieoficjalny organ lewicy pospolitej czyli SLD oraz biznesmenów z partyjnego nadania (dawna nomenklatura lub ci, którzy dorobili się na układach z czerwoną władzą), „Gazeta Morska ” – trzymany krótko na ideologicznej smyczy regionalny przyczółek „Gazety Wyborczej” bez której Unia Wolności (lewica rasowa) straciłaby nawet status partii trzeciorzędnej, “Wieczór Wybrzeża” – krew, seks i mniejszości czyli typowa bulwarówka choć z wyraźnym odchyleniem lewicowym, ułatwiającym (tzw. relatywizm moralny) „intymne” grzebanie przy rozporku.
Na tle powyższego zestawu jednoznacznie pozytywnie wyróżniał się „Dziennik Bałtycki ” kierowany przez Jana Jakubowskiego. Znam go wprawdzie jeszcze z okresu wspólnej pracy w posierpniowym Tygodniku „Czas” lecz nasze kontakty trudno byłoby uznać za zażyłe. Co innego jednak osobiste sympatie, co innego zaś – dziennikarska postawa i konsekwencja w działaniu.
Pod tym zaś względem J. Jakubowski stanowił dla mnie chlubny wyjątek wśród wybrzeżowych redaktorów naczelnych. Chociaż ani na jotę nie zmienił swoich antykomunistycznych zapatrywań z okresu między sierpniem 1980, a grudniem 1981 to jednak w nowych realiach politycznych po 1989 roku potrafił także od zdrowego nurtu solidarnościowego oddzielić karierowiczowsko-bolszewickie plewy. Nie padał na kolana przed “Wielkim Elektrykiem” kompromitującym urząd prezydenta wolnej Polski, zachowywał wyraźny dystans wobec „liberałów” w rodzaju J.K. Bieleckiego czy J. Lewandowskiego, ba – nie pozwolił wciągnąć prowadzonej przez siebie gazety w syjonistyczną histerię po słynnym kazaniu księdza Jankowskiego.
Mimo różnych zastrzeżeń i potknięć ówczesny “DB ” dało się po prostu czytać i właśnie dlatego byłem pełen obaw co do jego dalszych losów. Na rynku skomuszałych w absolutnej większości mediów takie curiosum nie mogło funkcjonować bezkarnie zbyt długo. Nie tylko przeczuwałem ciemne chmury zbierające się nad głową J. Jakubowskiego, ale także wiedziałem skąd nadeszły. Byłem bodaj pierwszą osobą, która w bezpośredniej rozmowie uprzedziła ówczesnego szefa „DB” o następcy szykowanym na jego miejsce. Nie wierzył, powoływał się na jakieś pisemne ustalenia między udziałowcami spółki lecz niestety, około pół roku później wyszło na moje. Zgadzała się nawet prognoza co do nazwiska następcy.
Nowego redaktora gazety, Andrzeja Liberadzkiego znałem także z okresu pracy w „Czasie” i… nie miałem żadnych złudzeń co do kursu, jaki „DB” obierze pod jego kierownictwem. Kilka miesięcy lektury tej gazety (wymuszonej okresem opłaconej wcześniej prenumeraty) tylko potwierdziło te prognozy. Czytanie felietonów Janiny Wieczerskiej oraz oglądanie rysunków Zbigniewa Jujki okazało się zbyt skromną osłodą na zabicie niesmaku po – prawie całej – reszcie. “Dziennik Bałtycki” wrócił do szeregu…
Osobistą tragedią A. Liberadzkiego wydaje się to, że mimo wyjątkowo daleko posuniętej lojalności wobec niemieckiego pryncypała (włącznie z “odszczekaniem” publikacji na temat kontaktów A. Kwaśniewskiego z W Ałganowem, co uważam za rodzaj dziennikarskiej śmierci) i tak nie uniknął kadrowego kopniaka. Jeszcze jeden dowód na chimeryczność pańskiej łaski i opłakane konsekwencje zbyt giętkiego kręgosłupa.
Stało się… Kolejnego redaktora naczelnego “DB” Krzysztofa Krupę też dobrze znam (zdobywał dziennikarskie szlify w kierowanym przeze mnie gdańskim oddziale Tygodnika Studenckiego „Politechnik”) lecz jego poczynań śledzić nie zamierzam i prenumeraty nie wznowię. Po prostu – wiem, że nie on pociąga najważniejsze sznurki w tym interesie, a pan Franz Hirtreiter w liście do Kwaśniewskiego dał jednoznaczny wyraz swoim politycznym sympatiom.
Co dalej? Domyślam się i… jest mi najzwyczajniej przykro. Spośród stu kilkudziesięciu etatowych dziennikarzy pracujących w prasie wybrzeżowej kilkunastu uważam za zawodowo kompetentnych, prawych (w sensie moralnym) i odpornych na lewicową, eseldowsko-uwecką indoktrynację. Niestety, nie oni zajmują kluczowe stanowiska w redakcjach i wydawnictwach.
Biorąc pod uwagę stosunki własnościowe oraz polityczne sympatie poszczególnych wydawców, redaktorów naczelnych oraz innych osób funkcyjnych mam prawo stwierdzić, że w wąskim gronie kilku gdańskich pism mogących pochwalić się audytorium liczącym przynajmniej kilkanaście tysięcy czytelników, jedynym tytułem w całości polskim, a przy tym nie pozostającym pod wpływami lewicy jest daleki od tematyki społeczno-politycznej… Miesięcznik „MOTO”.
Niestety, do dumy powód to żaden, natomiast sygnał ostrzegawczy dla niżej podpisanego – bardzo poważny. Bolszewia nie znosi bowiem żadnych wyjątków i potrafi zadbać o ideologiczną poprawność nawet w tytułach dla wędkarzy oraz gospodyń domowych, cóż dopiero mówić o piśmie adresowanym do posiadaczy samochodów, tj. ludzi siłą rzeczy zamożniejszych, co w warunkach gospodarki rynkowej znaczy zazwyczaj – pracowitszych, bardziej rzutkich i kompetentnych. Mimo wszystko mam nadzieję, że w “MOTO” uda się jakoś utrzymać kierunek obowiązujący każdego zmotoryzowanego i nadał będziemy jechali po prawej.
A co ze zwolennikami komuny, preferującymi hasła o równych żołądkach i takich samych płacach za nie tę samą pracę? Zostawmy ich w spokoju. Niech zasuwają sobie po lewej. Byle zgodnie z przepisami, czyli pieszo… Będzie więcej czasu na zastanowienie się, czy to rzeczywiście lepsza strona.
Henryk Jezierski
(08.10.1997)



