NA MUNDIAL DO… SĄSIADA
(Korespondencja własna z Kaliningradu)
Kibice z mojego pokolenia zapewne od razu skojarzą tytułową propozycję z powszechnym zwyczajem podziwiania gry naszych piłkarzy podczas Mundialu 1974 u sąsiadów, którzy mogli pochwalić się własnym odbiornikiem telewizyjnym. W tamtych latach ów cud techniki nie był dobrem powszechnym, toteż gościnność jego posiadaczy wystawiona była na wyjątkowo ciężką próbę. Zwłaszcza wówczas, gdy pokój umownie zwany gościnnym (zwykle o powierzchni kilkunastu metrów kwadratowych) wypełniał się ponad wszelkie standardy, a wśród kibiców dominowali nałogowi palacze. Dzisiaj sąsiedzkie oglądanie ogranicza się tylko do przypadków, gdy chcemy przeżyć sportowe emocje wspólnie względnie poznać walory „plazmy” lub „leda” o przekątnej ekranu coraz bliższej szerokości pokoju w dawnym M-3.

Nie takich jednak przypadków dotyczy sugestia zawarta w tytule. Polacy, a zwłaszcza znacząca część mieszkańców Pomorza, mają bowiem wyjątkową, by nie rzec – życiową, szansę obejrzenia największego widowiska sportowego na świecie w „realu”, czyli bezpośrednio z trybun.
Stało się tak za sprawą decyzji FIFA z 2 grudnia 2010 roku, przyznającej organizację piłkarskich mistrzostw świata 2018 Rosji. W ślad za tym postanowieniem, dwa lata później – dokładnie 28 września 2012 roku – Komitet Wykonawczy FIFA zatwierdził listę 11 miast-gospodarzy imprezy. Są to: Moskwa (stadion Łużniki i nowy stadion Spartaka), Sankt Petersburg (nowy stadion Zenitu), Wołgograd (stadion Centralny), Soczi (stadion Olimpijski), Jekatierinburg (stadion Centralny) oraz Niżnyj Nowgorod, Kazań, Samara, Sarańsk, Rostow nad Donem i Kaliningrad, gdzie powstaną nowe stadiony. Ich budowa ma pochłonąć prawie 4 mld dolarów. Nie jest to jednak główna pozycja w budżecie, najwięcej mają bowiem kosztować remonty infrastruktury i budowa hoteli o odpowiednim standardzie. Minister sportu Rosji Witalij Mutko ujawnił niedawno, że przewidywane koszty organizacji turnieju wzrosną do 19,2 miliarda dolarów (około 600 mld rubli), czyli dwa razy więcej niż wcześniej zakładano. Można być jednak spokojnym o finansową stronę przedsięwzięcia. Dla gospodarzy jest to sprawa zbyt priorytetowa, aby poskąpić grosza.
Trudno zresztą przecenić wagę wyróżnienia Rosji przez FIFA, zważywszy choćby na fakt, że po raz pierwszy w swojej historii Mundial zawita do Europy Wschodniej, a 64 mecze w jego ramach przeprowadzone zostaną na dwóch kontynentach; europejskim i azjatyckim. Pamiętamy jeszcze ubiegłoroczne polsko-ukraińskie Euro z ogromnym wyzwaniem logistycznym, jakim była odległość prawie 1.900 km dzieląca Gdańsk od Doniecka. Tymczasem skrajne miasta Mundialu 2018, czyli Kaliningrad i Jekatierinburg oddalone są od siebie o… 3.000 km.
Tak wygląda komputerowa animacja nowego, całkowicie krytego stadionu w Kaliningradzie. Do przetargu na jego budowę stanęły także firmy polskie
Z oczywistych powodów dla wybrzeżowych kibiców najistotniejsza jest informacja o przyznaniu stolicy „Bursztynowego Kraju”, jak często nazywany jest Obwód Kaliningradzki, organizacji meczów eliminacyjnych jednej z grup. Z Gdańska do Kaliningradu jest np. ponad dwukrotnie bliżej niż do Warszawy, a od ubiegłego roku znaczna część mieszkańców Pomorza zwolniona została z obowiązku posiadania wizy przy wyjazdach do północno-wschodniego sąsiada. Niestety, jak dotąd, z tego przywileju wielokroć intensywniej korzystają kaliningradczycy, odwiedzający Trójmiasto nie tylko z myślą o zakupach w centrach handlowych ale także dla możliwości bezpośredniego udziału w koncertach gwiazd rocka lub imprezach sportowych czy – po prostu – dla sprawdzenia atrakcyjności naszej oferty turystycznej i gastronomicznej. Tymczasem aktywność Polaków ogranicza się do masowego odwiedzania przygranicznych stacji paliw, gdzie benzyna i olej napędowy są prawie dwa razy tańsze niż u nas.
Szkoda, albowiem warto byłoby poznać swoich sąsiadów i bliżej, i wcześniej niż dopiero za pięć lat, podczas wyjazdu na mundialowe mecze. Zwłaszcza, że oprócz niewątpliwych walorów turystycznych – ze słynna Kosą Kurską na czele – kaliningradczycy mogą zagwarantować nam wyjątkową otwartość i życzliwość w bezpośrednich kontaktach, czyli cechy jakich nie uświadczysz np. w relacjach władz obydwu państw. Daje tutaj o sobie znać słowiańska dusza, wspólna dla Polaków i Rosjan.
Jej dobroczynne działanie dane mi było odczuć w środę, 18 września 2013 roku, gdy zawitałem w progi skromnego budynku FC „Bałtika” Kaliningrad przy ul. Dymitra Dońskiego. Nie dysponując żadnymi kontaktami i rekomendacjami przybyłem tutaj „w ciemno”, z przekonaniem, że co najwyżej uda mi się ustalić jakiś termin spotkania przy następnym pobycie w Kaliningradzie. I co? Nic z tych rzeczy! Dyrektor generalny klubu, Aleksandr Gvardis (na zdjęciu poniżej) zadysponował u sympatycznej sekretarki herbatę dla gościa z Polski, wykonał kilka pilnych telefonów i po kilkunastu minutach był gotów do rozmowy. Proszę wyobrazić sobie taki scenariusz w którymś z naszych zawodowych klubów piłkarskich. Ja, niestety, nie potrafię.
Obawiałem się trochę reakcji gospodarza na pierwsze pytanie o przyczyny tak słabej postawy klubowych reprezentantów w tegorocznych rozgrywkach rosyjskiej pierwszej dywizji (odpowiednik naszej I ligi). W dniu naszej rozmowy „Bałtika” sklasyfikowana była bowiem na 15. miejscu wśród 19 zespołów.
Dyrektor Gvardis odpowiedział jednak ze spokojem:
– Zgadza się, jest znacznie gorzej niż oczekiwaliśmy. Nie wszystko da się wytłumaczyć silnymi przeciwnikami, z jakimi przyszło nam walczyć w początkowej fazie tej rundy. Przeprowadziłem konkretne rozmowy ze szkoleniowcami i piłkarzami. Spodziewam się stopniowej lecz systematycznej wędrówki w górę tabeli już od najbliższego spotkania. Pragnę podkreślić, że władze klubu postawiły sobie za cel awans „Bałtiki” do Premier Ligi (odpowiednik naszej Ekstraklasy – przyp. autora) najpóźniej przed sezonem 2017/18. Owszem, będzie to wymagało znacznych wzmocnień pierwszego zespołu ale pełna mobilizacja obowiązuje wszystkich w klubie.
Aktualnie znaczącą część klubowej kadry stanowią wychowankowie „Bałtiki”. Jest ich aż siedmiu. Procentuje dobra robota działającego w ramach klubu Centrum Przygotowania Rezerw, liczącego obecnie około 200 młodych piłkarzy. Pierwszy zespół tworzą również zawodnicy sprowadzeni z innych klubów rosyjskich. Zaciąg zagraniczny ogranicza się do bramkarza i obrońcy z Łotwy oraz napastnika z Białorusi. Cała trójka to reprezentanci swoich krajów.

Seniorzy…
…i biało-niebieski narybek
Sponsorem tytularnym „Bałtiki” jest grupa RosEnergoatom. Znaczącej pomocy udzielają klubowi także władze Kaliningradu i Obwodu Kaliningradzkiego. Jego gubernator, Nikołaj Nikołajewicz Cukanow stara się nie opuścić żadnego meczu biało-niebieskich i wielokrotnie dawał dowód swojej przychylności wobec klubu.
Na stadion przy ul. Dońskiego przychodzi od 4,5 do 12 tysięcy kibiców. Rekord frekwencji padł w 2012 roku, gdy Bałtika gościła Zenit Sankt Petersburg w ramach rozgrywek o Puchar Rosji. Na trybunach zasiadło i stanęło wówczas ok. 18 tys. kibiców. Gospodarze przegrali wprawdzie z utytułowanym przeciwnikiem 1:2 ale pokazali dobry futbol.

Bramę główną stadionu „Bałtiki” od centrum miasta dzieli ledwie kilkaset metrów


Dzięki Mundialowi obiekt przy ul. Dymitra Dońskiego przekształci się w nowoczesną bazę treningową dla piłkarzy

Już niebawem skromny budynek klubowy pozostanie tylko na zdjęciach
Przy okazji naszej rozmowy nie sposób było pominąć kwestię Mundialu 2018, choćby w kontekście ewentualnych korzyści dla największego klubu w mieście, które będzie jednym z gospodarzy imprezy. Okazuje się, że lepiej trafić nie mogłem. Aleksandr Gvardis jest bowiem członkiem komitetu organizacyjnego mistrzostw. Zna zatem temat od podszewki. I zapewnia, że dzięki Mundialowi „Bałtika” i futbol kaliningradzki przeskoczy nie jeden lecz kilka etapów rozwoju.
Po pierwsze – nie ma mowy o utracie klubowego obiektu położonego o ledwie kilkaset metrów od centrum miasta. Wprost przeciwnie, całość przebudowana zostanie od podstaw na nowoczesny, wielofunkcyjny obiekt treningowy, w którym piłkarze otrzymają wszystko, co niezbędne do optymalnego procesu szkolenia.
Po drugie – na potrzeby mistrzostw świata wybudowany zostanie zupełnie nowy kompleks sportowo-rekreacyjny, z całkowicie krytym stadionem na 45 tysięcy miejsc. Zlokalizowano go o ledwie 20 minut od stadionu „Bałtiki”, na wyspie „Oktiabrskaja” otoczonej opływami starej i nowej Pregoły. Z resztą miasta połączą wyspę nowe mosty. Po Mundialu część trybun zostanie zdemontowana, a docelowa pojemność stadionu na 25 tysięcy miejsc powinna wystarczyć na potrzeby „Bałtiki”.
Po trzecie – mistrzostwa to nie tylko nowy stadion ale także iście rewolucyjne zmiany w infrastrukturze Obwodu Kaliningradzkiego. Wybudowane od podstaw zostaną m.in. lotnisko, dworzec kolejowy i autobusowy oraz liczne hotele o europejskim standardzie. Przy okazji na gruntowną modernizację mogą liczyć centra treningowe w Swietłogorsku, Zielienogradsku i Pioniersku, miejscowościach już teraz znakomicie skomunikowanych dzięki autostradzie ze stolicą obwodu. Jednym słowem, same korzyści.



Kaliningrad czeka na kibiców z Polski
Aleksandr Gvardis żegna mnie taką oto deklaracją:
– Szczerze życzę Polakom nie tylko awansu do finałów mistrzostw świata 2018 ale także wylosowania grupy eliminacyjnej właśnie w Kaliningradzie. Oczywiście, każdy gość będzie u nas mile widziany lecz gościć sąsiadów to zaszczyt i honor szczególny. Zwłaszcza, że mimo geograficznej bliskości, nie mieliśmy dotychczas zbyt wielu okazji do bezpośrednich kontaktów.
Oby te słowa stały się ciałem.
Tekst i zdjęcia:
Henryk Jezierski
(29.10.2013)

